İlk terapi seansında ne oluyor? Adım adım ne beklemeli

Terapiye başlamayı düşünen çoğu kişinin gerçek engeli terapinin kendisi değil, ne olacağını bilmemek. "Beni bir odaya oturtup çocukluğumu mu soracaklar?" endişesi çok yaygın.

Bu nedenle ilk görüşmenin nasıl geçebileceğini olabildiğince açık ele almak belirsizliği azaltır.

İlk temas ve çerçeve

İlk temasın biçimi ve kapsamı uzmana göre değişebilir. Kısa bir iletişim görüşmesi yapılıyorsa bunun terapi seansı olup olmadığı ve hangi bilgilerin ele alınacağı baştan açıkça belirtilmelidir. Temel amaçlar şunlardır:

1. Sizi bu noktaya getiren şeyin kabaca ne olduğu
2. Uzmanın çalışma biçiminin ihtiyacınıza uygun gelip gelmediği
3. Başvuru konusunun uzmanın çalışma kapsamında olup olmadığı

Bu temasın sonunda devam etme zorunluluğu olmamalıdır. Uzmanın kapsamı dışında kalan bir ihtiyaç varsa uygun hizmet veya meslek grubuna yönlendirme seçenekleri konuşulabilir.

İlk seans nasıl geçiyor?

Başlangıç: çerçeve

Seansın ilk birkaç dakikası pratik konularla geçer: gizlilik ve sınırları, seans süresi, iptal koşulları, kayıt alınmadığı. Bunlar kuru görünür ama önemlidir — neyin nasıl işlediğini bilmek rahatlatır.

Ortası: sizi buraya getiren şey

Sonra asıl kısım. Genellikle şuna benzer bir soruyla başlar: "Şu anda hayatınızda en çok neyin zorladığını anlatabilir misiniz?"

Buradan itibaren yön sizin anlattığınıza göre gelişir. Muhtemelen şu başlıklara değiniriz:

• Bu durumun ne zamandır sürdüğü ve nasıl başladığı
• Günlük hayatınızı hangi alanlarda etkilediği
• Şimdiye kadar neyi denediğiniz ve ne işe yaradığı
• Yakın ilişkileriniz, iş ve yaşam düzeniniz
• Ailede benzer bir öykü olup olmadığı
• Daha önce terapi ya da psikiyatri deneyiminiz olup olmadığı

Bu bir sorgu değil, bir bağlam kurma çabası. Sorulardan biri size fazla erken geliyorsa "bunu şimdi konuşmak istemiyorum" demeniz yeterli.

Sonu: bir yön

Seansın son bölümünde genellikle şunlara bakarız: neyi hedefliyoruz, hangi yaklaşımla çalışabiliriz, hangi sıklıkta görüşelim.

Bu çerçeveyi baştan konuşmak, sürecin sizin de takip edebileceğiniz bir şey olmasını sağlar. Terapi, size kapalı kapılar ardında uygulanan bir şey değil.

Sık gelen endişeler

"Yeterince ciddi bir sorunum yok." Terapiye başlamak için bir kriz yaşamış olmanız gerekmiyor. Kendinizi anlamak, tekrar eden bir örüntüyü kırmak ya da bir geçiş dönemini daha sağlıklı geçirmek de geçerli sebeplerdir.

"Yargılanacağım." Terapistin işi değerlendirmek değil anlamak. Ayrıca şunu bilin: muhtemelen anlatacağınız şeyin bir benzeri daha önce de anlatıldı.

"Ağlarsam ne olur?" Hiçbir şey. Terapi odası bunun için var olan az sayıdaki yerden biri. Hiç ağlamamanız da bir eksiklik değil.

"Ya konuşacak bir şey bulamazsam?" Sessizlik bir başarısızlık değildir. Bazen en önemli şeyler o sessizlikten sonra gelir.

"Bir seansta bir şey değişir mi?" Genellikle hayır, ve bunu beklemek gereksiz baskı yaratır. İlk seansın işi değiştirmek değil, zemini kurmak.

Nasıl hazırlanabilirsiniz?

Hazırlanmak zorunda değilsiniz. Ama işinizi kolaylaştıracak birkaç şey var:

• Son dönemde sizi en çok zorlayan üç şeyi not alın
• Sormak istediklerinizi yazın — süreç, ücret, sıklık, yöntem
• Online görüşecekseniz sessiz bir alan ayarlayın ve kulaklık kullanın
• Seans öncesi ve sonrası için birkaç dakika boşluk bırakın; toplantıdan toplantıya koşarak girilen bir seans nadiren verimli olur

Sonrası

İlk seansın ardından yorgun hissetmek yaygındır. Bazen rahatlama, bazen "gereğinden fazla anlattım" hissi gelir. İkisi de normaldir.

İlk seansın sonunda "bu kişiyle olmaz" diye düşünürseniz, bunu söylemekten çekinmeyin. Uyum her eşleşmede kurulmaz ve bu kimsenin kusuru değildir. Terapötik uyum, sürecin önemli değişkenlerinden biridir.

İyi bir terapistin ilk seansta yapacakları

Karşınızdakini değerlendirmek de sizin hakkınız. İlk görüşmede şunların olması iyi bir işarettir:

• Çerçeveyi açıkça anlatması. Gizlilik ve sınırları, süre, iptal koşulları.
• Sizi kesmeden dinlemesi. İlk seansta konuşmanın büyük kısmı sizde olmalı.
• Yöntemi hakkında soru sorabilmenize alan bırakması. Hangi yaklaşımla çalıştığını sorduğunuzda anlaşılır bir cevap vermesi.
• Kapsamı hakkında dürüst olması. Sizin konunuzda çalışmıyorsa bunu söylemesi ve yönlendirmesi.
• Söz vermemesi. "Şu kadar seansta çözeriz" ya da "kesinlikle geçer" diyen bir yaklaşımdan uzak durun.

Uyarı işaretleri de var: seansın büyük bölümünde kendisinden bahsetmesi, kesin sonuç garantisi vermesi, sizi hemen uzun bir paket almaya yönlendirmesi, unvanı ve eğitimi konusunda net olmaması.

Terapiste sorabileceğiniz sorular

Soru sormak "zor danışan" olmak değil. Aksine, süreci birlikte yürütmeye niyetli olduğunuzu gösterir.

• Hangi yaklaşımla çalışıyorsunuz ve bu benim konumda nasıl işliyor?
• Bu konuda daha önce çalıştınız mı?
• Süreç kabaca ne kadar sürer, nasıl ilerler?
• İlerleyip ilerlemediğimizi nasıl anlayacağız?
• Süpervizyon alıyor musunuz?
• Seanslar arasında bir şeye ihtiyacım olursa ne yapmalıyım?

Son soru özellikle önemli, çünkü beklentiyi baştan netleştirir: terapistlerin çoğu seans dışında sürekli erişilebilir değildir ve bunu baştan bilmek sonradan hayal kırıklığı yaşamanızı engeller.

İlk seanstan sonra kendinize sorun

Seansın hemen ardından değil, birkaç saat sonra şunları düşünün:

• Kesilmeden dinlendiğimi hissettim mi?
• Yargılandığımı hissettiğim bir an oldu mu?
• Söylediklerimin anlaşıldığını hissettim mi?
• Bir daha gitme fikri bende nasıl bir his uyandırıyor?

Son sorunun cevabı çoğu zaman karışıktır ve bu normaldir: zorlayıcı bir konuya değinildiyse "gitmek istemiyorum" hissi gelebilir. Bunu, uyumsuzluktan ayırt etmenin yolu genellikle ikinci seansa gitmek ve orada bu hissi konuşmaktır.

Kaç seans sonra karar vermeli?

Yaygın öneri üç ila dört seans. İlk seans çoğu zaman çerçeve kurmakla geçer; tek bir görüşmeye bakarak karar vermek erken olur.

Ama bir istisna var: ilk seansta kendinizi güvende hissetmediyseniz, yargılandıysanız veya sınırlarınızın gözetilmediğini düşündüyseniz, üç seans beklemenize gerek yok.